Ülke

Türk-İslam İdeolojisinin Gelişimi Üzerine Tayfun Atay'la Söyleşi I. Bölüm: Geç Osmanlı Dönemi ve Erken Cumhuriyet Dönemi
Türk-İslam İdeolojisinin Gelişimi Üzerine Tayfun Atay'la Söyleşi I. Bölüm: Geç Osmanlı Dönemi ve Erken Cumhuriyet Dönemi

Namık Kemal'in Mehmet Akif Ersoy'un savunduğu İslamcı ideolojinin bir tür Osmanlı Devleti'ni kurtarma paradigması etrafında örgütlendiğini görüyoruz. Tıpkı Türkçülük-Osmanlıcılık gibi... O dönemde İslamcı ideolojisinin "Osmanlı'nın kurtuluşu İslam'ın kurtuluşudur" düşüncesini savunduğunu söyleyebiliriz. Bu nedenle Osmanlı modernizasyonuna, Osmanlı'nın merkezi, modern bir devlet olmasına karşı çıkmıyorlar. Hatta tam tersi bunu, medeniyetin ithali şeklinde algılıyorlar. Bu dönemde tarikatların ne durumda olduğu üzerine konuşarak başlayabiliriz. Tekke ve tarikatlar bu dönemde Osmanlı devletinin Tanzimat'la beraber başlayan modernleşme sürecine nasıl tepki veriyorlar? Özellikle Islahat Fermanı'yla Müslümanların ve gay-rimüslimlerin eşitliğinin ilan edilmesi toplum tabanında bir rahatsızlığa neden oluyor. Cumhuriyet öncesinde tarikatların Osmanlı modernizasyonuyla ilişkisi neydi?

Öncelikle, İslamcılığın Osmanlı’da ortaya çıkışı Osmanlı modernleşmesinin bir parçasıdır. Peki, modernleşme Osmanlı’da neyi hedefliyor? Karasal bir çiftçi imparatorluğunu modern bir ulus-devlete dönüştürmeyi… Yani Tanzimat’la birlikte karşımıza çıkan tabloda artık bir “Osmanlı milleti”nden bahsedildiğini, bir vatan kavramının aydınlar ve bürokrasi tarafından dillendirilmeye başladığını görüyoruz. Buna bağlı olarak anayasal bir devlet olma yolunda artık klasik Osmanlı döneminin bittiğini, hatta çağdaş Türkiye’nin ilk temellerinin atıldığını dahi söyleyebiliriz.

Söyleşinin devamı için tıklayınız...




› Yazdırılabilir Versiyon
› Orijinal Versiyon: http://www.bgst.org/tr/ulke-gundem/turk-islam-ideolojisinin-gelisimi-uzerine-tayfun-atayla-soylesi-i-bolum-gec-osmanli-donemi-ve-erken-cumhuriyet-donemi

Paylaş:
E-bülten

BGST Aylık Bülten'e abone olmak için isim ve e-posta adresinizi bırakınız.

Tomtom Mahallesi, Kaymakam Reşat Bey Sok. 9/1 Beyoğlu - İstanbul / 0212 251 19 21

iletisim@bgst.org

BGST web sitesinde yayımlanan yazılar/çeviriler BGST sitesindeki orijinal linki verilerek kaynak gösterilmek ve yazarının/çevireninin adı mutlaka belirtilmek kaydıyla, ayrıca bir izin almadan internet üzerinden elektronik ortamda kullanılabilir. Yazı ve çevirilerin basılı ortamda kullanımı için yazar/çevirenin izni gereklidir.