7 KADIN (2004)

ŞİLAN

Aysel Yıldırım

Şilan bir Kürt kadını...Savaş onu evinden yurdundan ve bir kızından etmiş... Hem anne, hem de bir barış aktivisti... Bir barış anası...

7 Kadın bir barış anasını oynadığımız ilk oyunumuz; ama aslında biz, Feminist Kadın Çevresi'nden kadınlar olarak, onları yıllardır kadın hareketinden tanıyoruz. Analar eylemlerde, platformlarda yan yana durduğumuz kadın arkadaşlarımız. Şilan rolünü çalışmaya başlarken kafamda mitinglerden onlarcasının yüzü vardı; ilk yaptığım beyaz bir örtü örtünmek oldu. Alta pazen bir etek giydim, üzerime de bir yelek… (Bu arada iki yıl önce kaybettiğim anneanneme bu kadar çok benzediğimi ilk defa fark ettim!) Tanıdığım geleneksel annelerle barış anaları arasındaki temel ortaklık anne olmaları. Bu ortaklık aynı zamanda aralarındaki en büyük farklılık. Barış anaları anneliği yeniden tanımlıyorlar bir bakıma; ataerkinin özel alana kapatmaya çalıştığı annelik kimliğini kamusal alanda görünür kılıyor, mücadeleci bir kimliğe dönüştürüyorlar. Şilan için -ve onun nezdinde bütün analar için- barış mücadelesi yaşamsal bir mücadele. Savaşın daha 17'sindeyken elinden aldığı kızı Elif, annesinin adının önüne "barış" sıfatını ekliyor. Şilan geriye kalan üç çocuğunun barış içinde yaşayabileceği bir dünya kurmak için bu mücadeleye ortak oluyor.
Şilan aslen Diyarbakırlı ve ana dili Kurmancî. Oyunun hazırlık aşamasında Kürtçe dersleri aldım. Tiplemeyi çalışırken -giriş düzeyinde de olsa- Kurmancî bilmem rolü oynamamda belirleyici oldu. Çünkü ana dili Kurmancî olan bir kadının –hiç Kürtçe bilmeden- ne kadar "doğru" oynanabileceği ve ayrıca bunun ne kadar etik bir yaklaşım olacağı şüphelidir. Kültürel alanın araçları ve başta da medya, her tür dil ve etnik kimliği "alt-kültürleştirirken", örneğin son dönemde yükselen Kürt dizileri furyasıyla imgelemlerimiz deforme edilmiş Kürt tiplemeleriyle doluyken, bu tür bir tuzağa düşmemek bizim için önemli. Alt-kültürleştirme tuzağından, o kültürü araştırdığımız ve tanımaya çalıştığımız ölçüde kurtuluyoruz. Dil öğrenmek bunun en dolayımsız yolu. İşte bu yüzden Şilan rolü için dil konusunda titiz davrandık. Dil çalışmalarımız devam ediyor. Çeviriler için Kürtçe bilen arkadaşlarımızdan yardım aldık; gelek spas ji wan re.