Bir Kadın Nasıl Yükselir?

8 Ocak 2008 Salı akşam üstü arkadaşım, kız kardeşim Derya’yı kaybettik. TESEV’in bir projesi için gittiği Batman’da trafik kazası geçirdi. İnsan ölüm karşısında şaşkın, çaresiz ve acılı bir durumdayken, resimlerden, yazılardan, yitirdiğini hatırlatan her şeyden medet umuyor. Böyle bir vaziyette internette Derya Demirler’i arattım ve çıkan sayfaları tek tek inceledim. İlk önce o acı haberle ilgili haberler, editör kadrosunda yer aldığı Feminist Yaklaşımlar dergisi, mensubu olduğu Feminist Kadın Çevresi ve BGST sitelerindeki yazıları, TESEV’de yer aldığı projelerle ilgili yazıları, insan hakları ve demokrasi talepleri üzerinden dolaşıma sokulmuş onlarca imza metninde imzacı olarak adı, Eren Keskin’le Dayanışma Ağı, öğrencilik yıllarında üyesi olduğu BÜFK’un sitesinden gösteri resimleri, çeviriler…birçoğuna vakıf olduğum birçok çalışmada adı geçiyordu.

Bu çalışmalardan çok farklı bir yerde de karşıma çıktı Derya’nın ismi. Adı da pek manidar olan bir sitede (www.fikrimyok.com) Derya’nın da adının olduğu 521 kişilik bir liste yayımlanmış ve bu listedeki isimlerin Soros Vakfı tarafından eğitildikleri ve finanse edildikleri belirtilerek bu isimlere dikkat edilmesi gerekliliği vurgulanmış. “Yarın bu "tipleri" yüksek bir yerde görürseniz, şaşırmayın...” şeklinde fevkalade kinayeli ve bir o kadar vurucu(!) üslubuyla bitirmiş ismini vermeyen yazar. Ancak bu listenin Mustafa Yıldırım’ın. “Sivil Örümceğin Ağında: Project Democracy” adlı kitabından “nakil” olduğunu belirtmeyi ihmal etmemiş meçhul yazar. Bu yazıyı okuduğumda “al işte gerizekalı herif, Derya göçtü gitti yüksek bir yerlere rahat ettin mi?” dedim kendi kendime… Demokrasi adına yürütülen mücadeleyi “dış mihraklı oyunlar”, bu mücadeleyi verenleri “satılmış hainler” olarak gören bu bakışa isyan ederek…Ancak biraz daha düşününce ifade o kadar da yanlış değildi…

O listedeki birçok ismi tanımıyorum, tanıdıklarım da var. En azından tanıdıklarım ve onların içinden Derya Demirler demokrasiye, kadın ve insan haklarına, adalete, eşitliğe inanan ve bu amaçla örgütlü bir biçimde hareket etmeye çalışan bir insandı. Başka bir ifadeyle zaten “yükselmişti.” İnsan esas olarak nasıl yükselir? Bir kadın nasıl yükselir? Toplumsal cinsiyeti ve toplumsal cinsiyetin dayattığı kadınlık ve erkeklik rollerini sorgulayan ve bu doğrultuda bilinç yükselten, örgütlenen ve örgütleyen bir kadın yükselmiş olmaz mı? Toplumsal cinsiyetin etnisite ile, sınıfsal konumla, küreselleşme ile bağlantılarını kurarak daha geniş tabanlı bir muhalif kadın hareketi içinde olan bir kadın yükselmez mi? Ayrımcı ve cinsiyetçi politikalar karşısında duran; kadın ve insan hakları ihlallerine uğrayan kesimlerla dayanışma içinde olan, her türlü hak ihlali gibi devlet kaynaklı hak ihlallerine karşı durma cesareti gösteren bir kadın yükselmiş sayılmaz mı? Ülkede ve dünyada tırmanan militarizme, militarizmin beslediği şiddet kültürüne karşı bir tavır geliştiren bir kadın yükselmez mi? Ölüme tapan, ölümü yücelten bir kültür karşısında inadına yaşamı ve yaşatma kültürünü savunan, eşitliğe ve adalete inanan bir kadın daha ne kadar yükselebilir?

O adını vermeyen, fikri olmayan yazar haklıydı. Derya Demirler inadıklarıyla, yaşadıklarıyla, yaptıklarıyla çok yükselmişti. Peki yüksek bir siyasi kültür ve etik gerektiren bu düşünüş ve yaşam tarzının “kişisel çıkar uğruna vatanı satmak” olduğunu ima eden, yükselen linç kültürünü besleyen ve bu kültüre kapılmaya her an hazır güruhlara listeler sunan bu güdük/alçak zihniyete ne diyeceğiz? Derya’yı düşündükçe sürekli aklıma gelen insan daha ne kadar yükselebilir sorusu, bu zihniyeti düşününce yerini başka bir soruya bırakıyor: İnsan daha ne kadar alçalabilir?

---

Derya Demirler'in BGST sitesinde yer alan tüm yazıları:

“Türkiye’nin Örtülü Gerçeği”: Başörtüsü Yasağı Üzerine
Ülke İçinde Yerinden Edilme ile İlgili Uluslararası Hukuk Üzerine Bir Değerlendirme
Milliyetçilik Nasıl Bir Çimento?
Türkiye'nin İnsan Hakları Karnesinde Yerinden Edilen Kürtler: 2006 Yılına Alternatif Bir Bakış Denemesi
Birlikte Yaşayabilecek Miyiz?