Bilim ve Toplum

"Sivil" Anayasa

Türkiye ilk defa anayasal düzeni ortadan kaldıran bir askeri rejim altında olmadan yeni bir anayasa yapmaya çalışılıyor. Bu, ülkemizin politik tarihinde önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor. Ancak medyada ne yazık ki anayasa tartışmaları türban meselesine sıkıştırma eğilimi belirdi. Öte yandan, anayasa taslağının dar bir çevre içinde üretilen bir metin olmaktan çıkması için toplumun daha geniş kesimlerinin katılımına açılması gerekli. Toplumun geniş bir kesiminde, yeni anayasanın ifadesini İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde ifadesini bulan ancak ülkemizde kullanılması önünde hala engeller bulunan işkence yasağı, adil yargılanma hakkı, düşünce, vicdan ve din özgürlüğü ve ifade özgürlüğü gibi birinci kuşak haklar açısından 1982 anayasasından daha özgürlükçü olması beklentisi var. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel haklar olarak da nitelendirilen ikinci kuşak haklarda ise, örneğin memurlar da dahil tüm çalışanlara grev ve toplu sözleşme hakkının ve herkese sosyal güvenlik hakkının anayasal güvenceye alınması talep ediliyor. Bu klasik hakların yanısıra yeni anayasa taslağının günümüz Türkiyesinde ayrımcılığa maruz kaldığını düşünen kesimlerde, kadın hakları ve kültürel haklar gibi üçüncü kuşak haklar açısından da yeni bir açılım içermesi beklentisi var. Yeni anayasanın ülkemizin kültürel çoğulluğunun kamusal alanda ifade edilebilmesine olanak tanıması ve tüm ezilen kesimlere yönelik olumlu ayrımcılık yasaları çıkarma olanağına yer vermesi gerekiyor.

Bu çerçevede, anayasa taslaklarının toplumun çeşitli kesimlerinde tartışılması katılımcı bir demokrasinin işletilmesi için vazgeçilmez bir koşuldur. Yeni anayasa, yasa koyucular üzerinde toplum baskısının ağırlığı oranında özgürlükçü olacak ve bu baskı her tür değişimi engellemeye çalışan statükocu kesimlerin “gizli gündem” paranoyasını dağıtacaktır. “Sivil” bir anayasa, ancak tartışmaların takip edilmesi, katılımcı bir süreç içinde yaygınlaştırılmaya çalışılması, toplumun çeşitli kesimlerinin, özellikle de baskı altında olduğunu düşünen kesimlerin sürece dahil olup kendi taleplerini öne sürmesi ile inşa edilebilir. Kültürel çoğulculuk ve ifade özgürlüğü konularında özel bir duyarlılığı olan BGST açısından sürecin takip edilmesi önem arzediyor. Bu nedenle, bu köşede anayasa tartışmaları ile ilgili temel metinlere, köşe yazılarına ve tartışmalara yer vermeye çalışacağız.

Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu

Anayasa Taslağı’nın gerekçeleriyle birlikte tam metni. (14.09.2007)

İnsan Haklarının Sınıflandırılması Hatay Valiliği - Hatay İl İnsan Hakları Kurulu

”Anayasayı toplumsal katılım sivilleştirir” - Prof. Dr. Mithat Sancar ile Söyleşi Ersin Öngel (15.09.2007)

Yeni Anayasada Kadın Hakları Tennur Koyuncuoğlu (16.09.2007)

AKP’nin Yeni Anayasası Üzerine Ender Büyükçulha (17.09.2007)

Ormanlarımız 12 Eylül Anayasası'nı Bile Arayacak Doç.Dr. Yücel Çağlar (14.09.2007)

Eşcinsel Realitesi Tanınsın: Anayasanın “Eşitlik” İlkesine “Cinsel Yönelim” Eklensin! Kaosgl

Eşitlik ve Demokrasiye İnanan Kadın Erkek Herkese Sesleniyoruz Anayasa Kadın Platformu Girişimi

Kaosist’in Sivil Anayasa Talebi Kaosist - Eşcinsel Sivil Toplum Girişimi

Lambdaistanbul LGBTT Dayanışma Derneği Açıklaması (17.10.2007)

Kadınlardan ve Diğer Tüm Ezilenlerden Yana Bir Anayasa İçin... (17.10.2007)

Lambdaistanbul Gönüllüsü Kadınlarla Genel Seçimler ve Sivil Anayasa Tartışmaları Üzerine (20.10.2007)

Yeni anayasa taslağında sanatı ve sanatçıyı koruduğu iddia edilen 64. madde yok. Ne yapmalı? Ömer F. Kurhan (26.10.2007)

AKP’nin Anayasa Taslağı Gerçekten “Sivil” mi? Taylan Doğan (16.11.2007)

Demokratik, Özgürlükçü ve Eşitlikçi Bir Anayasa İçin; Anayasa Kadın Platformu’nun Talepleri Anayasa Kadın Platformu (01.01.2008)

Anayasa için sivil toplumdan 36 ilke Anayasa Platformu Ulusal Çalıştayı (01.01.2008)

Sivil Anayasa Tartışmaları ve İnsan Hakları Hareketi Üzerine Eren Keskin'le Söyleşi (02.03.2008)