|
Madde No
|
Anayasa Taslağı
|
Anayasa Kadın Platformu Değişiklik Talebi
|
|
Başlangıç Maddesi
|
Herkesin insan haysiyetinden kaynaklanan evrensel hak ve hürriyetlere sahip olduğu inancıyla hareket eden, her türlü ayrımcılığı reddeden, farklılıklarımızı kültürel zenginliğimizin kaynağı olarak gören bir eşitlik anlayışına sahip biz Türk Milleti; insan haklarına ve hukukun üstünlüğüne dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyetin kurum ve kurallarını düzenleyen bu Anayasayı, egemen irademizin ve Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemâl Atatürk’ün çağdaş uygarlık hedefi ile ebedî barış idealine olan bağlılığımızın ifadesi olarak kabul ve teyid ederiz.
|
Anayasanın gerekçesinde ve başlangıç maddesinde, “her türlü ayrımcılığı, ırkçılığı, sorunların şiddet yoluyla çözümünü reddeden; toplumsal barış ve uzlaşmayı amaçlayan; farklılıklarımızı kültürel zenginliğimizin kaynağı olarak gören bir eşitlik anlayışına sahip Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları” olarak insan haklarına ve hukukun üstünlüğüne dayalı, eşitlikçi, çoğulcu, katılımcı ve özgürlükçü bir demokrasi ve sosyal adalet ilkelerine bağlı, çevreye ve hayvan haklarına duyarlı, demokratik ve lâik Cumhuriyetin kurum ve kurallarını düzenleyen bir anayasal düzen içinde yaşama kararlılığı net bir biçimde belirtilmelidir.
|
|
Madde 4: Devletin Temel Amaç ve Görevleri
|
Devletin temel amaç ve görevi, insan haysiyetini korumak, kişilerin hak ve hürriyetlerini kullanmalarının önündeki bütün engelleri kaldırmak ve halkın huzur, güvenlik ve refahını sağlamak suretiyle insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaktır.
|
Devletin temel amaç ve görevi, demokrasiyi, insan onurunu korumak; kadın-erkek eşitliğini fiilen sağlamak; kişilerin hak ve özgürlüklerini sosyal hukuk devleti ve adalet ilkelerine aykırı olarak sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal bütün engelleri kaldırmak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak suretiyle insanların maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaktır.
|
|
Madde 9: Eşitlik
|
(1) Herkes dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.
(2) Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.
(3) Kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve engelliler gibi özel surette korunmayı gerektiren kesimler için alınan tedbirler, eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz.
(4) Devlet organları ve idare makamları, bütün eylem ve işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadır.
|
(1) Herkes dil, ırk, etnik köken, renk, cinsiyet, cinsel yönelim, cinsiyet kimliği, siyasal düşünce, felsefî inanç, din, mezhep, medeni hal, yaş, engellilik ve benzeri nedenlerle ayırım gözetilmek-sizin yasa önünde eşittir.
(2) Doğrudan, dolaylı veya sonuçlardaki her türlü ayrımcılık yasaktır.
(4) Devlet, kadınların ve erkeklerin eşit haklara sahip olmasının fiili olarak gerçekleştirilmesi, kadın-ların önündeki mevcut engellerin kaldırılması, hayatın tüm alanlarında gerçek bir fırsat ve uygulama eşitliği yaratılması ve atamayla ve seçimle oluşan tüm karar organlarında kadınların eşit temsil ve katılımını sağlamak dahil hukuksal ve kurumsal tüm geçici özel önlemleri almakla yükümlüdür. Bu özel önlemler eşitlik ilkesine aykırı sayılamaz.
(5) Sosyal devlet ilkesinin gereği olarak engelliler, çocuklar ve yaşlılar lehine alınacak özel önlemler eşitlik ilkesine aykırı sayılamaz.
|
|
Maddeler: 19, 21, 22, 24, 26, 29, 31, 32
|
Madde 19: Özel Hayatın ve Aile Hayatının Gizliliği ve Korunması
Madde 21: Konut Dokunulmazlığı Hürriyeti
Madde 22: Haberleşme Hürriyeti
Madde 24: Din ve İnanç Hürriyeti
Madde 26: İfade Hürriyeti
Madde 29: Çalışma, Teşebbüs ve Sözleşme Hürriyeti
Madde 31: Toplantı, Gösteri ve Yürüyüş Düzenleme Hürriyeti
Madde 32: Hak Arama Hürriyeti ve Adil Yargılanma Hakkı
|
Temel hak ve özgürlükler “genel ahlak”, “milli güvenlik”, “kamu düzeni” ve “genel sağlık” gibi soyut ve keyfi, içeriği kişiden kişiye, zamandan zamana değişen gerekçelerle sınırlandırılmamalıdır. Dolayısıyla, taslağın bu maddelerindeki bu ifadeler çıkarılmalıdır.
|
|
Madde 12: Dernek Kurma Hürriyeti
|
(1) Herkes, önceden izin almaksızın dernek kurma, bunlara üye olma ve üyelikten ayrılma hürriyetine sahiptir.
(2) Dernek kurma hürriyeti millî güvenliğin, kamu düzeninin, genel sağlığın, genel ahlâkın, başkalarının hak ve hürriyetlerinin korunması veya suç işlenmesinin önlenmesi amaçlarıyla sınırlanabilir.
(3) Dernekler, kanunun öngördüğü hallerde hâkim kararıyla kapatılabilir veya faaliyetten alıkonulabilir. Ancak, gecikmesinde sakınca varsa millî güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde, kanunla yetkili kılınan merci, derneği faaliyetten men edebilir. Bu merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.
(4) Birinci fıkra hükmü, Türk Silâhlı Kuvvetleri ve genel kolluk mensuplarına, hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlara ve görevlerinin gerektirdiği ölçüde diğer kamu hizmeti görevlilerine sınırlamalar getirilmesine engel değildir.
(5) Bu madde hükümleri vakıflarla ilgili olarak da uygulanır.
|
(1) Herkes, önceden izin almaksızın dernek kurma, bunlara üye olma ve üyelikten ayrılma özgürlüğüne sahiptir.
(2) Devlet, vatandaşların her düzeyde alınan kararlara ve uygulamanın denetimine demokratik katılım-ını sağlamak amacıyla sivil toplum örgütlenmesini ve örgütlerini destekler.
(3) Dernek kurma özgürlüğü başkalarının temel hak ve özgürlüklerinin korunması veya suç işlenmesinin önlenmesi amaçlarıyla sınırlanabilir.
(3) Dernekler, yasanın öngördüğü hallerde yargıç kararıyla kapatılabilir ya da faaliyetten alıkonulabilir.
…
|
|
Madde 36: Seçme ve Seçilme ve Siyasi Faaliyette Bulunma
|
…
(2) Seçimler ve halkoylaması serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre, yargı organının yönetim ve denetimi altında yapılır. Yurt dışında bulunan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının oy hakkını kullanabilmelerini sağlayacak esaslar kanunla belirlenir.
…
|
…
(2) Seçimler ve halkoylaması serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre, cinsiyetler arası eşit temsil ve katılımı fiilen sağlayacak şekilde özel önlemler alınarak yargı organının yönetim ve denetimi altında yapılır. Yurt dışında bulunan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının oy hakkını kullanabilmelerini sağlayacak esaslar yasayla belirlenir.
…
|
|
Madde 37: Siyasi Parti Kurma Hürriyeti
|
…
(5) Devlet, siyasî partilere, yeterli
düzeyde ve hakça malî yardım
yapar. Partilere yapılacak yardımın,
partilerin alacakları üye aidatının ve
bağışların tâbi olduğu esaslar
kanunla düzenlenir.
…
|
…
(5) Devlet, siyasî partilere, cinsiyetler arası fırsat eşitliğini sağlamayı da gözeterek kullanılmak üzereyeterli düzeyde ve hakça malî yardım yapar. Partilere yapılacak yardımın, partilerin alacakları üye aidatının ve bağışların tâbi olduğu esaslar yasayla düzenlenir.
…
|
|
Madde 38: Siyasî partilerin uyacakları esaslar
|
(1) Siyasî partilerin tüzük ve,
programları ile fiilleri, insan
haklarına, Devletin bağımsızlığı ve
bölünmez bütünlüğüne,
demokrasiye, cumhuriyete ve
lâikliğe aykırı olamaz.
…
|
(1) Siyasî partilerin tüzük ve programları ile fiilleri, insan haklarına, Devletin bağımsızlığı ve bölünmez bütünlüğüne, demokrasiye, cumhuriyete ve lâikliğe aykırı olamaz. Siyasi parti teşkilatlarının tüm karar organları cinsiyetler arası eşit temsil ve katılımı fiilen sağlayacak esaslara göre oluşur.
…
|
|
Madde 39: Kamu Hizmetlerine Girme Hakkı
|
(1) Her vatandaş, kamu hizmetlerine
girme hakkına sahiptir.
(2) Hizmete alınmada, görevin
gerektirdiği niteliklerden başka
hiçbir ayırım gözetilemez.
(3) Yasama, yürütme ve yargı
organları dahil olmak üzere, kamu
hizmetinde görev alanların mal
bildiriminde bulunmaları ve bu
bildirimlerin tekrarlanma süreleri
kanunla düzenlenir.
|
…
(3) Göreve alınmada görevin gerektirdiği nitelikler saklı kalmak kaydıyla cinsiyetler arası eşitliği sağlamak esastır ve bunun için devlet özel destekler dahil olmak üzere gereken her türlü önlemi alır.
…
|
|
Madde 40: Vatan Hizmeti
|
Vatan hizmeti, her vatandaşın hakkı ve ödevidir. Bu hizmetin Türk Silâhlı Kuvvetlerinde veya kamu kesiminde ne şekilde yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağı kanunla düzenlenir.
|
Ekonomik ve sosyal yaşamda yüzyıllardır süren negatif ayrımcılık nedeniyle eğitim, iş ve benzeri alanlarda her türlü yarışa dezavantajlı olarak başlayan kadınların bir de zorunlu vatan hizmeti uygulamasıyla yükümlü tutulması ihtimalini içermesinden dolayı, günümüz koşullarında kadınlar açısından ek sorunlar doğuracağı için bu maddenin değiştirilmesini talep ediyoruz.
|
|
Madde 42: Bilgi edinme, dilekçe ve başvuru hakları
|
(1) Herkes bilgi edinme, dilekçe ve
başvuru haklarına sahiptir. Yabancılar için bilgi edinme hakkı karşılıklılık esasına düzenlenir.
(2) Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlâl edilen herkes, yetkili makama başvurma hakkına sahiptir. Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yollarına ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.
|
(1) Herkes, TBMM dahil her türlü kamu makamına bilgi edinme ve şikayet amaçlı, dilekçe vermek, yasa teklifi yapmak dahil başvuru ve yazılı yanıt alma haklarına sahiptir. Yabancılar için bilgi edinme hakkı karşılıklılık esasına düzenlenir.
i. Vatandaşların anayasa mahkem-esine bireysel ve topluca başvurma hakkı vardır.
|
|
Madde 43: Ailenin korunması
|
Aile, toplumun temelidir; eşler
arasında eşitliğe dayanır ve her türlü
hukukî, ekonomik ve sosyal
korunmadan yararlanır.
|
(1) Aile, eşler arasında eşitliğe, ev işleri, çocukların bakım ve yetiştirilmesinde ve diğer tüm bakım işlerinde eşit sorumluluğa dayanır ve her türlü hukukî, ekonomik ve sosyal korunmadan yararlanır.
(2) Devlet, aile içi şiddet ve namus
cinayetlerinin insanlık suçları olduğ-unu kabul eder ve önlenmesi için her türlü önlemi almakla yükümlüdür.
|
|
Madde 45: Eğitim ve öğrenim hakkı
|
(1) Kimse, eğitim ve öğrenim
hakkından mahrum bırakılamaz.
(2) Eğitim ve öğretim, demokratik,
lâik, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. Bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamaz.
(3) Temel eğitim, bütün vatandaşlar
için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır.
(4) Özel ilk ve ortaöğretim
okullarının bağlı olduğu esaslar, Devlet okulları için öngörülenler dikkate alınarak kanunla düzenlenir.
(5) Eğitim ve öğretim dili
Türkçedir. Türkçeden başka
dillerde eğitim ve öğretim yapılması
ile ilgili esaslar, demokratik toplum
düzeninin gereklerine uygun olarak
kanunla düzenlenir.
Alternatif 1
(6) Kılık ve kıyafetinden dolayı hiç kimse yükseköğrenim hakkından
mahrum bırakılamaz.
Alternatif 2
(6) Yükseköğretim kurumlarında
kılık ve kıyafet serbesttir.
(7) Milletlerarası andlaşma
hükümleri saklıdır.
|
(1) Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Devlet eğitim ve öğrenimden kadınların her düzeyde eşitçe yararlanması için gerekli özel
önlemleri almakla yükümlüdür.
…
(3) Devlet, okul öncesi eğitimi
yaygınlaştırmakla yükümlüdür. Parasız okul öncesi eğitim kurumlarının yaygınlaşması için Devlet, yerel yönetimler ve özel kurumları da içerecek şekilde politikalar üretmek ve desteklemekten sorumludur.
…
(5) Eğitim ve öğretim dili
Türkçedir. Türkçeden başka
dillerde eğitim ve öğretim yapılması
ile ilgili esaslar, demokratik toplum
düzeninin gereklerine uygun olarak
yasayla düzenlenir.
|
|
Madde 46: Çalışma ile ilgili esaslar
|
(1) Devlet, çalışanların hayat
seviyesini yükseltmek, çalışanları ve
işsizleri korumak, istihdamı artırmak
ve çalışma barışını sağlamak için
gerekli tedbirleri alır.
(2) Kimse, yaşına, cinsiyetine ve
gücüne uymayan işlerde
çalıştırılamaz.
(3) Küçükler ve kadınlar ile bedenî
ve ruhî yetersizliği olanlar, çalışma
şartları bakımından özel olarak
korunurlar. Kadınlar ve erkekler
arasında işe alınma, çalışma şartları
ve ücretler bakımından ayrımcılık
yapılamaz.
(4) Çalışanlar dinlenme, ücretli hafta
ve bayram tatili ile yıllık izin
haklarına sahiptir.
(5) Devlet, çalışanların yaptıkları işe
uygun adaletli bir ücret elde etmeleri
için gerekli tedbirleri alır.
(6) (6) Asgarî ücretin tespitinde,
çalışanların geçim şartları ile ülkenin ekonomik durumu göz önünde bulundurulur.
|
* Anayasa Kadın Platformu bu Maddenin isminin “Çalışma ve Dinlenme Hakkı” olarakdeğiştirilmesini önermektedir.
(Yeni fıkra: 1) Her T.C. vatandaşı eşitlik ilkesiyle uyumlu bir biçimde gelir karşılığı çalışma hakkına sahiptir.
(2) Devlet, çalışanların yaşam düzeyini yükseltmek, çalışanları, işsizleri ve iş gücü dışında kalanları korumak, istihdamı artırmak ve aile ve iş yaşamının uyumlaştırılmasını sağlamakla yükümlüdür ve bunun için gerekli tüm önlemleri alır.
(3) Kimse, yaşına ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz.
(4) Küçükler ile bedenî ve ruhî yetersizliği olanlar, çalışma koşulları bakımından özel olarak korunurlar. Kadınlar hamilelik ya da yeni doğum yapma gibi doğurganlık hakları açısından korunurlar. Kadınlar ve erkekler arasında işe alınma, çalışma şartları ve ücretler bakımından ayrımcılık yapılamaz. Evlilik, hamilelik ve doğum nedeniyle işten çıkarma yapılamaz.
(5) Çalışanlar dinlenme, ücretli hafta ve bayram tatili ile yıllık izin haklarına sahiptir.
Yeni fıkra: (6) Kamu ve özel sektör işe alımlarında kadın-erkek eşitliği ilkesi esastır ve devlet bu ilkenin uygulanması için gerekli tüm önlemleri almakla yükümlüdür.
(7) Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri için gerekli önlemleri alır.
Yeni fıkra: (8) Kamu ve özel sektör ayrımı gözetilmeksizin işverenler çocuk bakım hizmetleri sağlamakla yükümlüdür.
|
|
Madde 47: Sendika Kurma Hakkı
|
…
(2) Sendikaların ve üst
kuruluşlarının kuruluş, yönetim ve
işleyişleri demokratik esaslara aykırı
olamaz.
…
|
…
(2) Sendikaların ve üst kuruluşlarının kuruluş, yönetim ve işleyişleri demokratik esaslara aykırı olamaz ve cinsiyetler arası eşit temsil ve katılım ilkesine uygun olarak belirlenir.
…
|
|
Madde 49: Sağlık ve sosyal güvenlik hakları ile sosyal yardım ve hizmet
|
(1) Herkes, sağlık ve sosyal güvenlik haklarına sahiptir.
(2) Devlet, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimlerini, malûl ve gazileri, engellileri, yaşlıları ve korunmaya muhtaç çocuklar gibi kesimleri özel olarak korur.
(3) Devlet, bu hakları sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilâtı kurar.
|
(1) Herkes, sağlık ve sosyal güvenlik haklarına sahiptir.
(2) Devlet, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimlerini, malûl ve gazileri, engellileri, yaşlıları ve korunmaya muhtaç çocuklar gibi kesimleri özel olarak korur.
Yeni fıkra (3) Devlet, ev kadınları da dahil olmak üzere tüm kadınların sağlık ve sosyal güvenlik haklarına sahip olmaları için özel önlemler alır.
Yeni fıkra (4) Devlet kadınların üreme sağlığı ve doğurganlık hakları konularında ücretsiz sağlık ve eğitim hizmetleri sağlamak, gebelik ve sonrasında destekleyici politikaları hayata geçirmekle yükümlüdür.
(5) Devlet, bu hakları sağlayacak gerekli önlemleri alır ve teşkilatı kurar
|
|
Madde 50: Devletin sosyal ve ekonomik ödevlerinin sınırları
|
Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen ödevlerini, bu ödevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek, malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.
|
Bu maddenin tamamen çıkarılmasını talep ediyoruz.
|
|
Madde 51: TBMM’nin Kuruluşu
|
(1) Türkiye Büyük Millet Meclisi,
genel oyla seçilen beşyüzelli
milletvekilinden oluşur.
(2) Milletvekillerinden dörtyüzellisi
kanundaki esaslara göre belirlenen
seçim çevrelerinden seçilir. Yüz
milletvekili ise siyasî partilerin ülke
seçim çevresi için düzenleyeceği
listelerden nispî temsil esasına göre
seçilir.
|
(1) Türkiye Büyük Millet Meclisi,
cinsiyetler arası eşit temsil ve katılım esaslarına uygun olarak belirlenen seçim çevrelerinden, genel oyla ve nispi temsil esasına göre seçilen ....... milletvekilinden oluşur.
…
|
|
Madde 55: Seçimlerin Genel Yönetimi ve Denetimi:
|
…
(3) Yüksek Seçim Kurulu, yedi asıl, dört yedek üyeden oluşur. Üyelerin altısı Yargıtay, beşi Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından üye tamsayılarının salt çoğunluğunun gizli oyu ile dört yıllığına seçilir. Süresi bitenler yeniden seçilebilir. Üyeler, salt çoğunluk ve gizli oyla aralarından bir başkan ve bir başkanvekili seçerler.
…
|
…
(3) Yüksek Seçim Kurulu, seçim sonucunda her bir cinsiyetin artı/eksi 5 tolerans payıyla en az yüzde 50 temsil ve katılımını sağlama ilkesine uymayan aday listelerini reddetme ve listelerini bu ilkeye uygun olarak düzeltmeyenlerin seçim dışı bırakılmasına karar vermek yetkisine sahiptir.
…
|
|
Madde 71:
Türkiye Büyük Millet Meclisinin İç Düzeni ve Çalışma Esasları
|
…
(2) Başkanlık Divanı, Meclisteki siyasî parti gruplarının milletvekili sayısı oranında katılmalarını sağlayacak şekilde kurulur. Siyasî parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler.
…
(5) Başkanvekillerinin, kâtip üyelerin ve idare amirlerinin sayısı ve seçim usulleri Meclis İçtüzüğünde belirlenir.
…
|
…
(2) Başkanlık Divanı, Meclisteki siyasî parti gruplarının milletvekili sayısı oranında katılmalarını ve cinsiyetler arası eşit temsili sağlayacak şekilde kurulur. Siyasî parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler.
…
(5) Başkanvekillerinin, kâtip üyelerin ve idare amirlerinin sayısı ve seçim usulleri Meclis İçtüzüğünde cinsiyetler arası eşit temsil ilkesi gözetilecek şekilde belirlenir.
…
|
|
Madde 72: İçtüzük ve Siyasi Parti Grupları:
|
(1) Türkiye Büyük Millet Meclisi, çalışmalarını, kendi yaptığı İçtüzük hükümlerine göre yürütür.
(2) İçtüzük hükümleri, siyasî parti gruplarının, Meclisin bütün faaliyetlerine milletvekili sayısı oranında katılmalarını sağlayacak şekilde düzenlenir.
…
|
…
(2) İçtüzük hükümleri, siyasî parti gruplarının, Meclisin bütün faaliyetlerine milletvekili sayısı oranında ve cinsiyetler arası eşit temsil ilkesi çerçevesinde katılmalarını sağlayacak şekilde düzenlenir.
…
|
|
Madde 84: Bakanlar Kurulu Kuruluş
|
…
(3) Bakanlar, milletvekilleri veya milletvekili seçilme yeterliğine sahip olanlar arasından Başbakanca seçilir ve Cumhurbaşkanınca atanır; gerektiğinde Başbakanın önerisi üzerine Cumhurbaş-kanınca görevlerine son verilir.
…
|
…
(3) Bakanlar, milletvekilleri veya milletvekili seçilme yeterliğine sahip olanlar arasından, cinsiyetler arası eşit temsil esasına uygun olarak Başbakanca seçilir ve Cumhurbaşka-nınca atanır; gerektiğinde Başbakanın önerisi üzerine Cumhurbaşkanınca görevlerine son verilir.
Yeni fıkra (.) Başbakan, Başbakan yardımcıları ve Bakanların seçim ve atamalarında cinsiyetler arası eşit temsil ilkesi gözetilir.
…
|
|
Madde 95: Merkezi İdare
|
(1) Türkiye, merkezî idare kuruluşu bakımından, coğrafya durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre, illere; iller de diğer kademeli bölümlere ayırılır.
(2) İllerin idaresi, yetki genişliği esasına dayanır.
(3) Kamu hizmetlerinin görülmesinde verim ve uyum sağlamak amacıyla, birden çok ili içine alan merkezî idare teşkilâtı kurulabilir. Bu teşkilâtın görev ve yetkileri kanunla düzenlenir.
|
Yeni fıkra (4) Merkezi idare teşkilatının oluşturulmasında cinsiyetler arası eşit temsil ve katılım ilkesi uygulanır ve teşkilatın her düzeyinde bu eşitliği sağlamakla yükümlü özel kurullar oluşturulur.
|
|
Madde 96: Mahalli idareler
|
(1) Mahallî idareler; il, belediye veya köy halkının müşterek mahallî ihtiyaçlarını karşılamak üzere, kuruluş esasları kanunla belirlenen, karar organları seçimle oluşan kamu tüzelkişileridir.
…
(3) Mahallî idarelerin seçimleri, 36 ncı maddedeki esaslara göre dört yılda bir yapılır. Ancak, milletvekili genel veya ara seçiminden önceki veya sonraki bir yıl içinde yapılması gereken mahallî idareler genel veya ara seçimleri, milletvekili genel veya ara seçimleriyle birlikte yapılır.
…
|
…
(3) Mahallî idarelerin seçimleri, 36 ncı maddedeki esaslara ve cinsiyetler arası eşit temsil ve katılım ilkesine uygun olarak dört yılda bir yapılır. Ancak, milletvekili genel veya ara seçiminden önceki veya sonraki bir yıl içinde yapılması gereken mahallî idareler genel veya ara seçimleri, milletvekili genel veya ara seçimleriyle birlikte yapılır.
…
Yeni fıkra (8) Mahalli idarelerin tüzel kişilikleri cinsiyetler arası eşit temsil ve katılım ilkesine uygun olarak oluşturulur, bu amaçla cinsiyetler arası eşitliği sağlamakla görevli kurullar oluşturmak başta olmak üzere gerekli tüm düzenlemeler yapılır ve önlemler alınır.
…
|
|
Madde 101: Yükseköğretim Kurulu
|
…
(2) Yükseköğretim Kurulu onbir üyeden oluşur. En az dördü farklı üniversite ve yükseköğretim kurumlarında görevli profesörler arasından olmak üzere, üyelerden altısı Bakanlar Kurulu tarafından seçilir. Üyelerden beşi ise farklı üniversite ve yükseköğretim kurumlarında görevli profesörler arasından kanun tarafından belirlenen usullere göre üniversitelerce seçilir.
…
|
…
(2) Yükseköğretim Kurulu, üniversite ve yükseköğretim kurumlarında görevli profesörlerin kendi aralarından seçeceği onbir üyeden oluşur. Üyeler, cinsiyetler arası eşit temsil ilkesine uygun olarak seçilir.
…
|
|
Madde 102: Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları
|
(1) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları, kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir.
…
|
…
Yeni fıkra: (.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yönetimleri cinsiyetler arası eşit temsil ve katılım ilkesine uygun olarak belirlenir.
…
|
|
Ek Madde Önerisi
|
|
Anayasada, toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamanın bir aracı olarak, ulusal eylem planları hazırlayacak ve uygulanmasını denetleyecek, kendine ait bir bütçesi olan, bağımsız bir Kadın-Erkek Eşitliği Ulusal Mekanizmasına yer verilmelidir.
|