TANYA REINHART: İnsanlık İçin Yükselen Bir Ses Daha Aramızdan Ayrıldı
Women For Palestine[1]’ın Özel Haberi: Sayı 4

Tanya Reinhart, etnik, siyasi ve mezhepsel bağlılıkların ötesine bakan ve insanı gören nadir kişilerden biriydi. İsrailli muhasımları tarafından şeytanlaştırılmaya ve hatta hayvanlar olarak karikatürize edilmeye uzun süredir alışık olan Filistinliler için ayrı bir anlam taşıyordu: Tanya’nın hayatlarına tuttuğu ayna, Filistinlilerin, bizzat vatandaşı olduğu ülke tarafından acımasızca davranılan, cezalandırılan ve travmaya uğratılan bir halk olarak görülebilmesine imkan verdi. Tanya, bunu yapmaya cüret ettiği için İsrail’de kendi halkının çoğu tarafından ve aynı zamanda dünyanın her yerindeki Siyonizm yanlısı lobi gruplarınca dışlandı. Duruşu, çok az insanın sahip olduğu özel bir tür cesaret gerektiriyordu; çünkü cesareti Tanya’yı, normalde başarılarını onurlandıracak ve kendisini İsrail’in entelektüel elitlerinin mevkisine yükseltecek dünyanın dışına itti.

Tanya Reinhart, alanına önemli katkılar yapmış parlak bir dilbilimci ve araştırmacı olmasına rağmen, kitapların ve akademik hayatın konforuna gömülmedi. Aksine, Filistin üzerine tartışma açacak kitaplar yazdı ve İsrail’in işlediği suçları anlatmak üzere dünyanın her yerine gitti. Kibar tavrı ve sıcak gülümsemesi, içindeki çelikten maksadı gizlerdi; bu maksat ağır adımlarla, kararlı bir şekilde ve politik davranmadan dile getirdiği kelimelerde yansıma buldu. Tanya gerçeğin bu tür politik inceliklere ihtiyaç duymadığını bilirdi ve ihtilaflardan kesinlikle çekinmezdi.

Birçokları, kutsal Siyonizm ineğinin üzerine basmamaya dikkat ederek meseleler etrafında dans ederken Tanya, Siyonist İsrail’in Filistinlilere karşı yürüttüğü apartayd[2] politikaları açıkça kabul etti ve İsrail’e karşı akademik bir boykottan yana tavır gösterdi. Ona göre, bir devleti korumak uğruna, özellikle de gözü kapalı övülen bir devleti korumak uğruna asla insan haklarından taviz verilemezdi. Diğerleri gibi Tanya da İsrail’in, Güney Afrika apartayd modelini[3] aşırı uç bir noktada takip ettiğini, ancak her zaman bir saygınlık örtüsü altında hareket ettiğini görebildi. İsrail, politikalarını barışa yönelik bir uzlaşmaymış gibi sunarak tüm dünyayı kendisine inandırmada şimdiye kadar başarılı oldu: İsrail’e göre Filistin devleti, yükselen duvarın ardında, toprak kontrollerinin yapıldığı, bunaltıcı askeri çemberlerin uygulandığı, şehrin içinden geçen yolların, yerleşimlerin ve askeri üslerin Batı Şeria’yı parçalara ayırdığı ve İsrail’in sularını ve verimli topraklarını alması, pazara erişimlerini engellemesi nedeniyle Filistinlilerin mutlak bir ekonomik bağımlılığa zorlandığı topraklarda var olabilirdi. Tanya Reinhart, 2002 Mayıs’ında İsrailli akademisyen Brauch Kimmerling’e gönderdiği mektupta şunları söyledi:

“… Oslo yılları hakkında ne düşündüğün hiç önemli değil; İsrail’in şu an yaptıkları Güney Afrika’nın beyaz rejiminin işlediği suçları geride bırakıyor. Durum sistematik bir etnik temizlik biçimi almaya başladı ki, Güney Afrika hiçbir zaman buna teşebbüs etmemişti. Otuz beş yıllık işgalden sonra, artık tamamen aşikar ki İsrail siyasi sistemi Filistinlilere sadece iki seçenek sunuyor: Apartayd ya da etnik temizlik (‘nakil’[4]).”

Tanya Reinhart entelektüel sorumluluğun, ahlaki ilkeleri korumayı gerektirdiğini ve İsrail akademisinin büyük kısmının, kendi toplumları içinde bu ilkeleri savunmakta başarısız olarak ve sessiz kalarak yasadışı işgalde İsrail hükümeti ile işbirliğine girdiklerini gördü. Geçen sene, evini terk etme yönündeki acı kararını aldı; kendi vatandaşlarını ahlaki çöküntüye uğratan bir ülkede daha fazla yaşayamazdı. Kararı, kişisel olarak ödediği bedel ne olursa olsun, barış, adalet ve insan hakları için mücadele etmeye istekli birinin en onurlu gösterisiydi. Zamansız ölümü, onun Filistin halkının haklarını koruma yönündeki cesaretine, dürüstlüğüne ve sarsılmaz kararlılığına hayran olan hepimizde muazzam bir keder bıraktı. Geriye yazıları kaldı ve bu yazılar her zaman inançlarının gücünün kanıtı olacaktır. Hayatının ve çalışmalarının doğruluğunu tanıyan bir dünyada belki bir gün huzur bulunabilir. Fakat bugün için ölümü ve bütün kalbiyle insanlık için sesini yükselten çok iyi bir insan olarak hatırası sadece keder uyandırıyor.

---