Düşünce

Entelektüellerin Sorumluluğu


Tanya Reinhart’ı Sevgiyle Anıyoruz...

Dilbilim alanında çalışanlar, Tanya Reinhart’ın bu alana katkılarını yakından biliyor olabilirler. Akademide sürdürdüğü çalışmalar, dilbilimin yanı sıra edebiyat kuramı, medya ve propaganda dahil, toplumun aydınlanmasına katkıda bulunacak çeşitli temel konuları da kapsamıştır.{{dipnot1}}. Bununla birlikte, Tanya Reinhart’ın taşıdığı aydın sorumluluğunu daha iyi anlamak için akademik çalışmalarını sürdürdüğü bilgi yapıları içinde geliştirdiği tavra ve bu tavrın güncel politik süreçlerle ilişkisine de değinmek gerekir.

Akademi içinde faaliyet gösteren ve muhalif olma iddiası taşıyan kişilerin bir kısmı çalışmalarını tarihsel, coğrafi veya farklı nitelikleri açısından kendi konumlarını fazla tehdit etmeyecek noktalarda tutmaya gayret ederler. Tanya Reinhart ise dürüst ve samimi insanların yapması gerektiği gibi öncelikle kendi devletini ve toplumunu sorgulamaya başlamış ve bu sorgulamayı hem yazdıkları hem de yaptıkları anlamında aktivist bir çerçevede de sürdürmeye gayret etmiştir. İsrail-Filistin sorunu, Tanya Reinhart’ın öğrencilik yıllarından bu yana dert edindiği ve mücadele ettiği önemli gündemlerden biridir.{{dipnot2}} Şiddet ve baskı altında yaşayan Filistinlilerin seslerini sahiplenerek İsrail devletinin işlediği suçların üzerine gitmesi, Tanya Reinhart için hem temel insan haklarının savunulması, hem de vatandaşı olduğu İsrail devletinin mevcut tavrına rağmen devleti ve İsrail toplumunu insani sorumluluklarını yerine getirmeye zorlaması anlamına gelmekteydi. Bir başka deyişle, İsrail’in başta Filistin olmak üzere çevresindeki devletlere ve halklara karşı tavrını eleştiren Tanya Reinhart, aynı zamanda İsrail devletinin insan haklarına saygılı olması ve İsrail toplumunun insani ve ahlaki değerlerinden feragat etmemesi için çalışmıştır.

Dilbilim alanında yetkinleşmiş bir akademisyenin güncel politik alanla bu derece iç içe geçen bir çaba içinde bulunmasının aydın sorumluluğunun bir uzantısı olarak değerlendirilmesi bazılarınca yadırganabilir. Nitekim 2002’den bu yana gündemde bulunan ve Tanya Reinhart dahil az sayıda İsrailli akademisyenin desteklediği İsrail’e dönük akademik boykot, birçok akademisyen tarafından ifade özgürlüğünün kısıtlanması olarak yorumlanmıştır. Tanya Reinhart’ın bu yaklaşım karşısındaki yanıtı yalındır; ama akademinin unuttuğu bir sorumluluğu hatırlatır niteliktedir:{{dipnot3}} Akademinin geleneksel ruhuna göre aydın sorumluluğu, ahlaki ilkelerin korunmasını gerektirir. Tanya Reinhart, bilim ve siyasetin birbirinden soyutlanması gerektiğini savunan ve İsrail akademisinin barış içinde yaşamayı sürdürdüğünü ifade eden akademisyenlere, aslında otuz küsur yıldır yanı başlarında süregiden işgali nasıl göz ardı edilebildiklerini sormaktadır. Filistin üniversitelerinin kapatılması karşısında İsrail üniversitelerinin senatolarında herhangi bir zorlayıcı kararın alınmaması, vb. konular da bu sorgulamaya dahildir. Tanya Reinhart İsrailli akademisyenlerin hayatlarını yan yana sürdürdükleri daha geniş bir kesimle birlikte ifade özgürlüğünü kazanabilmesinin koşullarını, yani gerçek bir ifade özgürlüğünün temelini sorgular. Bu anlamda da insan haklarının ve ahlaki ilkelerin hat safhada ihlal edildiği koşullarda akademinin tarafsız kalmakta ısrar etmesinin, aslında bu ihlali gerçekleştiren tarafla işbirliği yapmasından başka bir anlama gelmediğini vurgular.
Tanya Reinhart’ın hayatı boyunca bir insan hassasiyeti ve bir aydın sorumluluğuyla yapmaya çalıştığı son derece yalın şeyler, mevcut koşullar altında zahmetli bir yaşam sürmesine neden oldu. Bu hassasiyet içinde sürdürdüğü insan hakları mücadelesi, onurlu bir barıştan yana aldığı tavır ve her an her koşulda barış ve adalet talebini hayata geçirmek için verdiği mücadele değerini her zaman koruyacaktır. Kendisini saygı ve sevgiyle hatırlayacağız.



(1)

Tanya Reinhart’ın kişisel sitesi, akademik geçmişi ve dilbilimle ilgili akademik çalışmaları hakkında bilgi vermektedir: http://www.tau.ac.il/~reinhart/Konuyla ilgili son kitabı Nisan 2006’da MIT Press tarafından yayımlanmıştır: Interface Strategies: Optimal and Costly Computations

(2)

 İsrail-Filistin sorunuyla ilgili bazı kitapları şunlardır: Israel/Palestine How To End The War of 1948? (İsrail/Filistin: 1948 Savaşı Nasıl Sona Erdirilmeli?), Seven Stories Press: 2002 (genişletilmiş 2. Baskı: 2005); The Roadmap To Nowhere: Israel/Palestine Since 2003 (Hiçbir Yere Çıkmayan Yol Haritası: 2003’ten Bu Yana İsrail/Filistin), Verso: Eylül 2006. Eric Hazan’ın Counterpunch için Ekim 2006’da Tanya Reinhart’la yeni kitabı hakkında yaptığı söyleşi için, bkz.: http://www.bgst.org/keab/Reinhart20061113.asp. Türkiye’de Kültür ve Siyasette Feminist Yaklaşımlar dergisinin Danışma Kurulu üyelerinden biri olan Tanya Reinhart’ın bu dergi için yazdığı konuyla ilgili bir başka makalesi için, bkz.: “Her Zaman Kurban–İsrail’in Mevcut Savaşları,” Ekim 2006, No.1, www.feministyaklasimlar.org.

(3)

Tanya Reinhart’ın boykot hakkındaki karşı çıkışlara yanıt olarak yazdığı yazıya şu adresten ulaşılabilir: “Why Academic Boycott?”http://www.mediamonitors.net/tanya13.html. Yine konu hakkındaki daha yakın tarihli bir yazısı için, bkz.: “Why Us? (On the Akademic Boycott)”,Yediot Aharanot, 4 Mayıs 2005. Makaleye şu adresten de ulaşılabilir: www.tau.ac.il/~reinhart/political/WHY US.doc


› Yazdırılabilir Versiyon
› Orijinal Versiyon: http://www.bgst.org/tr/entelektuellerin-sorumlulugu-2/tanya-reinharti-sevgiyle-aniyoruz

Paylaş:
E-bülten

BGST Aylık Bülten'e abone olmak için isim ve e-posta adresinizi bırakınız.

Tomtom Mahallesi, Kaymakam Reşat Bey Sok. 9/1 Beyoğlu - İstanbul / 0212 251 19 21

iletisim@bgst.org

BGST web sitesinde yayımlanan yazılar/çeviriler BGST sitesindeki orijinal linki verilerek kaynak gösterilmek ve yazarının/çevireninin adı mutlaka belirtilmek kaydıyla, ayrıca bir izin almadan internet üzerinden elektronik ortamda kullanılabilir. Yazı ve çevirilerin basılı ortamda kullanımı için yazar/çevirenin izni gereklidir.