Daha önce de birçok aydını sanık sandalyesine oturtan TCK'nin 301. maddesi en son Elif Şafak ve Aram Yayıncılık davaları ile bir kez daha ifade özgürlüğünün önünde ciddi bir engel olarak karşımıza çıkıyor.  

Son dönemde gündemde olan "301 davaları"na medyanın ilgisi, Orhan Pamuk davası ile başladı. Sonrasında Agos Gazetesi yazarı Hrant Dink "Ermeni Kimliği" yazı dizisi nedeniyle, 301. maddeden ve yine 'Türklüğe haraket"ten 6 ay hapse mahkum oldu, ancak cezası ertelendi. 301'lik olan diğer bir dava da, kadına yönelik devlet kaynaklı şiddet karşıtı çalışmaları ile tanınan insan hakları aktivisti avukat Eren Keskin'e açıldı. Dava,  Eren Keskin'in 10 ay hapis cezası almasıyla sonuçlandı. Gazeteci yazar Perihan Mağden’in, vicdani reddin bir insan hakkı olduğunu savunduğu yazısına "basın yoluyla halkı askerlikten soğuttuğu'" gerekçesiyle dava açıldı, Mağden, davadan beraat etti. Ülkede Özgür Gündem gazetesi yazarı Birgül Özbarış'ın, yine aynı gerekçe ile 7 ayrı davadan 21 yıl hapsi istendi ve Birgül Özbarış'ın, yeni Terörle Mücadele Yasası (TMY) kapsamında yargılanmasına karar verildi.  Elif Şafak aleyhine "Baba ve Piç" romanından dolayı açılan dava ise beraatle sonuçlandı. Kısa bir süre önce Hrant Dink'e yine "Türklüğü aşağılamak" suçundan yeni bir dava açılmış olduğunu öğrenmiş bulunuyoruz.

Yakın bir tarihte ise TCK 301. madde ile 5816 sayılı yasanın 1/1 ve 2. maddelerini ihlal ettiği gerekçesiyle,  "Noam Chomsky ve Edward S. Herman'ın "Rızanın İmalatı: Kitle Medyasının Ekonomi Politiği", John Tirman'ın "Savaş Ganimetleri: Amerikan Silah Ticaretinin İnsani Bedeli" adlı kitaplarını yayımlayan Aram Yayıncılık yayınevi sahibi Fatih Taş, editörler Ömer Faruk Kurhan ve Lütfi Taylan Tosun ile çevirmenler Dr. Ender Abadoğlu ve Aysel Yıldırım hakkında da dava açılmıştır [1].

Son dönemde ülkede 301. madde üzerinde odaklanan tartışmaların daha çok Avrupa Birliğine üyelik sürecinde gitgide yaklaşan önemli bir dönemeç sebebiyle gündemde olduğunu düşünüyoruz. Bu maddede ifade özgürlüğü lehine değişiklik sağlansa dahi bunun tek başına yeterli olmayacağını görmek ve benzer davaların bu kez de yakın bir geçmişte mecliste onaylanan “Terörle Mücadale Yasası [2]”na dayandırılarak açılacağını tahmin etmek çok zor değil.

Biz, BGST olarak, bu tip davaların ve davaların dayanağı olan TCK 301. ve 216. maddelerinin ve “Terörle Mücadele Yasası”nın ifade özgürlüğünü ve demokratik tartışma zeminini ortadan kaldırdığını düşünüyor ve açılan davaları şiddetle kınıyoruz.